Miếu Cô Vân – hay còn gọi Cô Vân Tiên Cảnh – từ lâu được nhiều người nhắc đến như một địa điểm linh thiêng ở Côn Đảo. Tuy nhiên, theo thông tin chính thức từ các cơ quan chức năng, câu chuyện về “mộ Cô Vân” hoàn toàn không có thật.
Qua rà soát toàn bộ hồ sơ liên quan đến Khu di tích Nhà tù Côn Đảo, các tài liệu lưu trữ đều không ghi nhận bất kỳ thông tin nào về một ngôi mộ hay miếu thờ mang tên Cô Vân tại Hòn Cau.
Theo xác minh, khoảng năm 1980, ông Lê Văn Tuội (Bảy Sơn) – người được phân công trông coi Hòn Cau – cùng một số người đã dùng san hô chết chất thành một mô đất rồi lan truyền câu chuyện đây là mộ của một người vượt biên tên Vân, nhằm tạo sự linh thiêng để ngư dân ghé cúng bái. Những người gắn bó lâu năm với Côn Đảo cũng khẳng định đây chỉ là lời đồn bịa đặt.
Trước tình trạng thông tin sai lệch lan truyền gây ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch, UBND huyện Côn Đảo đã phát đi thông báo chính thức, đề nghị các cá nhân và đơn vị chung tay giữ gìn môi trường, cảnh quan và uy tín du lịch địa phương.
Câu chuyện dựng lên về “Miếu Cô Vân”
Nhiều giai thoại về Cô Vân tồn tại nhưng đều mơ hồ, không có mốc thời gian rõ ràng. Điểm chung duy nhất là việc “Cô mất trên biển”. Có người kể khi tìm thấy thi thể, giấy tờ bị nước làm nhòe chỉ còn lại chữ “Vân”; cũng có người nói khi phát hiện thì thi thể chỉ còn bộ xương nên ngư dân chôn lại trên Hòn Cau rồi lập miếu.
Trong quá trình ra khơi, ngư dân từng kể rằng họ thấy bóng dáng một cô gái mặc áo trắng lướt qua các sườn đá, xung quanh phủ sương như mây nên gọi là “Cô Vân” – nghĩa là “mây”. Họ tin rằng cúng bái thì sẽ được “lộc biển”, làm ăn thuận lợi.
Một thời gian dài, câu chuyện dần rơi vào quên lãng. Tuy nhiên, gần đây tin đồn “mộ Cô Vân” lại bị thổi phồng trở lại, kéo theo nhiều du khách đến thắp hương, để lại rác thải và gây mất mỹ quan môi trường. Nhiều người am hiểu địa phương cho rằng việc dựng chuyện có liên quan đến hoạt động kinh doanh du lịch nhằm tăng nhu cầu thuê tàu ra Hòn Cau.
Hòn Cau – di tích lịch sử và điểm du lịch sinh thái
Hòn Cau từng là làng cổ “Xóm Bà Thiết” thời vua Gia Long và là một trong hai đảo của quần đảo Côn Sơn có nguồn nước ngầm. Bãi cát trắng cong theo triền núi, hàng dừa và phong ba xanh ngát, sóng biển rì rào tạo nên khung cảnh hoang sơ đặc sắc.
Đây cũng từng là nơi giam giữ nhiều chiến sĩ cách mạng, trong đó nổi bật nhất là Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng vào giai đoạn 1930–1931.
Toàn bộ Hòn Cau (bao gồm rừng và vùng biển xung quanh) được quy hoạch là đất rừng đặc dụng từ năm 1984 và không có chức năng tôn giáo hay tín ngưỡng. Các hoạt động du lịch sinh thái như tham quan, tìm hiểu bảo tồn, tắm biển, lặn ngắm san hô vẫn được tổ chức theo quy định của Vườn Quốc gia Côn Đảo.
Khẳng định của các nhân chứng và hồ sơ lịch sử
Qua trao đổi với các nhân chứng sống tại Côn Đảo nhiều thập kỷ, trong đó có ông Hứa Phước Ninh – cựu tù chính trị, nguyên Bí thư Huyện ủy – câu chuyện về “Cô Vân linh thiêng” được xác định là hoàn toàn bịa đặt, xuất phát từ nhóm người trông coi Hòn Cau trước đây.
Năm 2015, một số tổ chức xin trùng tu “mộ Cô Vân”, nhưng huyện đã bác bỏ vì không có cơ sở pháp lý, không phải di tích và không có chứng cứ lịch sử.
Huyện Côn Đảo siết chặt quản lý, ngăn chặn mê tín dị đoan
Trong những năm qua, huyện đã yêu cầu:
- Không cung cấp thông tin sai lệch cho du khách
- Ngăn chặn hoạt động mê tín tại Hòn Cau
- Xử lý nghiêm các trường hợp tung tin thất thiệt trên mạng xã hội
- Tăng cường thu gom rác, bảo vệ môi trường Hòn Cau
Thời gian tới, huyện tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền và phối hợp với Vườn Quốc gia để bảo vệ hình ảnh du lịch Côn Đảo, đồng thời khuyến cáo du khách không tin theo thông tin thất thiệt liên quan “mộ Cô Vân”.
Hòn Cau – điểm đến đáng trải nghiệm
Đến Hòn Cau, du khách có thể:
- Thăm khu di tích nơi từng giam giữ Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng
- Dạo chơi trong rừng dừa, vườn cây ăn trái
- Tìm hiểu bảo tồn thiên nhiên
- Tắm biển, lặn ngắm san hô
Tất cả mang đến trải nghiệm hoang sơ, trong lành và đầy cảm xúc của một trong những hòn đảo đẹp nhất Côn Đảo.
){kind=link}