Tổ yến Côn Đảo từ lâu được xem là một trong những loại yến sào giá trị nhất Việt Nam. Theo kết quả phân tích của INVIVO Labs, trong 30 thành phần dinh dưỡng có trong tổ yến, có đến 18 thành phần của yến hàng Côn Đảo vượt trội hơn so với yến ở các vùng khác. Chính chất lượng vượt ngưỡng này khiến đặc sản nơi đảo thiêng luôn ở tình trạng “có tiền chưa chắc mua được”.
Vùng sinh thái hiếm có – bí mật tạo nên yến sào hảo hạng
Côn Đảo sở hữu hệ sinh thái biển – rừng độc đáo với gần 20.000 ha, trong đó:
- 6.000 ha rừng và đất tự nhiên trên 14 hòn đảo
- 14.000 ha mặt biển
- 20.500 ha vùng đệm sinh học
Hơn 1.400 loài sinh vật biển sinh sống tại đây, bao gồm nhiều loài quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng như rùa biển, bò biển (dugong), cá heo, trai tai tượng, sóc mun, chuột hưu, thạch sùng Côn Đảo và đặc biệt là chim yến hàng (Collocalia germaini) – loài chim thuộc nhóm IIB, hạn chế khai thác.
Môi trường biển nguyên sơ, khí hậu đặc trưng và các vách đá hướng Đông – Đông Bắc tạo điều kiện lý tưởng để yến hàng sinh trưởng và cho ra đời những tổ yến tinh khiết, giàu dinh dưỡng.
Số lượng khan hiếm – chỉ 16kg tổ yến/năm toàn Vườn Quốc gia
Hiện toàn Côn Đảo chỉ có khoảng 6.000 cá thể yến, sống tại 13 hang trên các hòn Bông Lan, Thỏ, Cau, Tre Lớn, Tre Nhỏ, Bảy Cạnh, vịnh Đầm Tre và mũi Việt Minh.
Sản lượng tổ yến thương phẩm mỗi năm chỉ đạt khoảng 16 kg – con số cực kỳ khiêm tốn so với nhu cầu thị trường.
Yến hàng làm tổ 2 lần/năm:
- Lần 1: cuối tháng 4
- Lần 2: cuối tháng 8
Tổ yến ở đây có kích thước nhỏ nhưng sợi dày, tinh khiết và hàm lượng axit amin cao, được giới chuyên gia đánh giá rất tốt về mặt dược liệu.
Hợp tác khoa học – bước ngoặt giúp đàn yến phục hồi
Từ năm 2011, Vườn Quốc gia Côn Đảo phối hợp với Công ty Yến Sào Khánh Hòa xây dựng Trung tâm Yến Sào Côn Đảo, triển khai hàng loạt giải pháp:
- Cải tạo, nới rộng hang
- Ứng dụng kỹ thuật dẫn dụ đàn yến
- Gia cố mái tránh nước mưa cuốn trôi tổ
- Lắp đặt hệ thống chống thiên địch
- Đảm bảo khai thác và sơ chế theo chuẩn an toàn, hạn chế vỡ rách
Nhờ đó, đàn yến đã phục hồi mạnh mẽ. Sau cơn bão Linda năm 1997, số lượng yến từng sụt giảm xuống chỉ còn 4.400 cá thể. Nhưng đến nay, quần thể đã ổn định trở lại và tiếp tục tăng.
Tổ yến Côn Đảo – giá trị khoa học, dược liệu và kinh tế
Tổ yến Côn Đảo nổi tiếng nhờ:
- Hàm lượng axit amin cao
- Vi chất phong phú
- Giá trị dược học lớn (bồi bổ, tăng miễn dịch, hỗ trợ phục hồi cơ thể)
Độ sạch tự nhiên cao vì môi trường ít ô nhiễm
Đây là lý do khiến tổ yến nơi đây luôn thuộc nhóm cao cấp nhất Việt Nam, được khách hàng săn đón dù giá thành không hề rẻ.
Hiện Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo đang xúc tiến đăng ký thương hiệu “Yến Hàng Côn Đảo”, hướng tới trở thành sản phẩm kinh tế mũi nhọn của huyện đảo trong tương lai.
Yến hàng Côn Đảo không đơn thuần là thực phẩm quý. Đó là thành quả của hệ sinh thái độc nhất Việt Nam, của sự đầu tư nghiêm túc trong bảo tồn và khai thác, và của cả một quá trình phục hồi thiên nhiên đầy nỗ lực.
Chính sự khan hiếm – tinh khiết – giàu giá trị dược liệu đã khiến tổ yến nơi đây trở thành một trong những đặc sản đắt nhất nhưng cũng đáng giá nhất của Côn Đảo.
