Tiểu sử Võ Thị Sáu (1933–1952) – Nữ Anh hùng bất khuất của Đất Đỏ – Côn Đảo

Nhắc đến Côn Đảo – vùng đất linh thiêng gắn với lịch sử đấu tranh của dân tộc – không thể không nhắc đến nữ liệt sĩ Võ Thị Sáu, người nữ tù chính trị đầu tiên và duy nhất bị thực dân Pháp đưa ra Côn Đảo và hành quyết khi tuổi đời còn rất trẻ. Trong tâm thức nhân dân cả nước, chị Sáu mãi mãi là biểu tượng của lòng yêu nước, của người con gái kiên trung, bất khuất.

Thân thế và con đường hoạt động cách mạng

Tên đầy đủ: Võ Thị Sáu

Năm sinh: 1933

Quê quán: Xã Phước Thọ (nay là xã Phước Long Thọ), huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Năm 14 tuổi (1947), chị tham gia đội Công an xung phong quận Đất Đỏ, thực hiện nhiệm vụ trừng trị ác ôn, bảo vệ dân làng. Từ đây, chị trở thành chiến sĩ trinh sát trẻ tuổi tham gia phá tề, trừ gian.

Ngày 14/7/1948, trong một cuộc mít tinh tại chợ Đất Đỏ, chị ném lựu đạn trừng trị tên tỉnh trưởng Lê Thành Tường và làm quân địch khiếp sợ. Chiến công này được tuyên dương trong toàn đội.

Bị bắt và phiên toà lịch sử

Tháng 2/1950, trong phiên chợ giáp Tết, chị tham gia tập kích diệt ác ôn nhưng không may rơi vào tay giặc.

Trong phiên tòa đại hình của Pháp, chị tuyên bố mạnh mẽ:

“Yêu nước, chống thực dân xâm lược không phải là tội.”

Quan tòa rung chuông cắt lời và tuyên án:

“Tử hình, tịch thu toàn bộ tài sản.”

Chị đáp thẳng:

“Tao còn mấy thùng rác ở khám Chí Hòa, tụi bây vô mà tịch thu!”

Thực dân Pháp không dám xử tử ngay vì chị chưa đủ tuổi thành niên, nên tiếp tục giam giữ tại nhà lao Chí Hòa.

Ra Côn Đảo và những giờ phút cuối cùng

Ngày 21/1/1952, chị bị đưa ra nhà tù Côn Đảo – nơi khi đó còn chưa có khu giam nữ tù. Chị bị nhốt tại Sở Cò.

4 giờ sáng 23/01/1952, trước khi hành hình, linh mục hỏi chị có muốn rửa tội không. Chị dõng dạc:

“Tôi không có tội. Chỉ có kẻ sắp hành hình tôi mới là kẻ có tội.”

Khi được hỏi có ân hận gì, chị đáp:

“Tôi chỉ ân hận là chưa tiêu diệt hết bọn thực dân cướp nước và tay sai bán nước.”

Tại pháp trường, chị yêu cầu:

“Đừng bịt mắt tôi. Tôi muốn nhìn đất nước mình đến giây phút cuối.”

Chị anh dũng hy sinh lúc 7 giờ sáng ngày 23/1/1952 (27 tháng Chạp năm Tân Mão), cùng ngày với đồng chí Hồ Văn Năm (Vĩnh Long).

Ngôi mộ linh thiêng và những câu chuyện bất diệt

Ngay tối chị hy sinh, tù nhân đã bí mật đúc cho chị tấm bia xi măng đầu tiên. Bọn chúa đảo liên tục phá bia nhưng mỗi lần phá, bia lại được dựng lên. Từ đó, lính gác, tù nhân thường phạm, thậm chí vợ con cai ngục đều tin rằng:

“Cô Sáu rất linh. Không ai phá được mộ cô.”

Họ đi ngang Hàng Dương đều đặt lên mộ chị một viên đá, nén nhang hay bông hoa – sự thành kính vượt mọi ranh giới giai cấp.

Ghi nhận, tôn vinh và vị trí trong lịch sử

Nhiều tài liệu và nhân chứng kể lại việc các quan chức chế độ cũ tại Côn Đảo cũng lập bàn thờ chị để cầu an. Năm 1964, mộ chị được trùng tu và dựng bia đá “Liệt nữ Võ Thị Sáu”.

Tên tuổi chị được lưu danh trong:

• Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Lịch sử phụ nữ Nam Bộ
• Lịch sử nhà tù Côn Đảo
• Lịch sử Đảng bộ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
• Ngày 2/8/1993, Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký quyết định phong tặng chị danh hiệu: “Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam.”

Từ đó đến nay, mộ chị tại Nghĩa trang Hàng Dương (Côn Đảo) là nơi linh thiêng mà hàng triệu người dân, ngư dân khắp nơi ghé thăm, dâng hương.

Lễ giỗ Nữ Anh hùng Võ Thị Sáu

Hằng năm, vào 27 tháng Chạp âm lịch, người dân Côn Đảo tổ chức lễ giỗ chị Sáu trang trọng như giỗ một người thân – thể hiện sự biết ơn, kính phục và lòng tôn kính dành cho nữ anh hùng bất tử.

Tiểu sử Võ Thị Sáu là bản anh hùng ca bất diệt về lòng yêu nước, về sự kiên cường của người con gái Đất Đỏ. Dù hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, chị Sáu đã trở thành biểu tượng sống mãi trong văn hóa và tín ngưỡng của người dân Côn Đảo – một “nữ thần hộ mệnh” của vùng đảo thiêng liêng này.