Miếu Thành Hoàng làng Mỹ Khê ở Phú Quý

Miếu Thành Hoàng làng Mỹ Khê (còn gọi là đình Mỹ Khê) thuộc xã Tam Thanh, được xây dựng khoảng năm 1752, cùng thời điểm với việc dựng Lăng Cô Mỹ Khê. Đây là một trong những công trình tín ngưỡng lâu đời gắn liền với lịch sử hình thành cộng đồng cư dân trên đảo Phú Quý.

Đình hiện còn lưu giữ 5 sắc phong cho Thành Hoàng Bổn Cảnh, được ban dưới các triều vua Tự Đức, Đồng Khánh và Khải Định. Mỗi năm, đình Mỹ Khê tổ chức hai kỳ tế lễ quan trọng:

• Tế Xuân vào tháng Giêng âm lịch: cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.
• Tế Thu vào tháng Bảy âm lịch: lễ tạ Thành Hoàng sau một năm lao động, sản xuất.

Tín ngưỡng thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh là nét văn hóa phổ biến trên đảo Phú Quý. Theo các tài liệu nghiên cứu, vào năm 1839 dưới triều Minh Mạng, nhà vua đã ra lệnh cho các địa phương lập thần vị Bổn Cảnh Thành Hoàng để thờ trong đình làng. “Thành Hoàng” là vị thần bảo hộ, còn “Bổn Cảnh” là địa phương nơi thần cai quản.

Điểm đặc trưng của tín ngưỡng này là Thành Hoàng Bổn Cảnh không phải một nhân vật lịch sử hay nhân thần có lai lịch rõ ràng. Thần mang tính “biểu trưng”, như một viên chức do triều đình phong chỉ để cai quản, bảo hộ một cộng đồng cư dân. Vì vậy, tại nhiều đình làng — trong đó có đình Mỹ Khê — không thờ tượng thần, mà chỉ thờ một chữ “Thần” (神) nhằm thể hiện sự tôn kính.