Địa điểm di tích mai táng bà Hoàng Thị Loan

Địa điểm di tích mai táng bà Hoàng Thị Loan, thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh, là một địa điểm lịch sử và tưởng niệm gắn với những năm tháng gia đình Nguyễn Sinh Sắc sinh sống tại Huế. Nơi đây từng là địa điểm an táng bà Hoàng Thị Loan trong khoảng 20 năm, từ năm 1901 đến năm 1922, trước khi hài cốt của bà được cải táng về quê nhà Nghệ An.

Nằm giữa không gian rừng thông trên triền phía Tây núi Bân, di tích ngày nay là nơi tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan, đồng thời thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, một nét đẹp trong truyền thống văn hóa của người Việt.

Những năm tháng cuối đời của bà Hoàng Thị Loan

Cuối năm 1900, trong thời gian ông Nguyễn Sinh Sắc được cử làm Đề lại tại trường thi Hương ở Thanh Hóa, bà Hoàng Thị Loan sinh người con thứ tư, đặt tên là Nguyễn Sinh Xin.

Cuộc sống gia đình khi đó còn nhiều khó khăn. Sau khi sinh con, bà Loan lâm bệnh nặng nhưng không có người chăm sóc đầy đủ. Bà qua đời khi mới 33 tuổi vào ngày 10/2/1901, tức ngày 22 tháng Chạp năm Canh Tý.

Sự ra đi của bà diễn ra trong những ngày giáp Tết, khi các quy định của triều đình đối với tang lễ của dân thường trong Thành Nội còn rất nghiêm ngặt. Theo tư liệu về di tích, tang lễ không được đưa qua các cổng thành và đặc biệt không được khóc than.

Trong hoàn cảnh đó, bà con lối phố đã lặng lẽ đưa thi hài bà xuống thuyền qua cống Thanh Long, theo sông Đông Ba ra sông Hương, rồi ngược dòng Hương về sông An Cựu. Khi đến gần ngã ba Giàng Xay, thi hài bà được gánh bộ theo đường Ngự Bình và đưa lên mai táng tại triền núi Bân, còn gọi là núi Tam Tầng.

Nơi an táng bà Hoàng Thị Loan tại núi Bân

Từ năm 1901 đến năm 1922, mộ bà Hoàng Thị Loan nằm trên triền núi Bân. Theo tư liệu về di tích, mộ gối đầu lên đỉnh núi Bân và hướng về phía Tây.

Trong khoảng thời gian hơn 20 năm, nơi đây trở thành một phần ký ức gắn với người mẹ của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đất Huế. Dù về sau hài cốt được cải táng về quê nhà Nghệ An, địa điểm này vẫn được lưu giữ như một dấu tích quan trọng trong lịch sử gia đình và những năm tháng của gia đình Nguyễn Sinh Sắc tại Huế.

Cải táng hài cốt về quê nhà Nghệ An

Năm 1922, bà Nguyễn Thị Thanh, chị gái của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong thời gian bị quản thúc tại Huế, đã dời hài cốt của mẹ về an táng tại quê nhà Nghệ An.

Mặc dù hài cốt bà Hoàng Thị Loan đã được cải táng, nơi từng đặt mộ bà trong suốt khoảng 20 năm vẫn được gìn giữ như một địa điểm tưởng niệm. Theo cách diễn đạt trong tư liệu về di tích, thời gian bà sống và được an táng trên đất Huế đã để lại dấu ấn sâu đậm trong không gian lịch sử của thành phố.

Nhà bia tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan

Để tưởng nhớ công lao của bà Hoàng Thị Loan, người mẹ đã sinh thành và nuôi dưỡng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời thể hiện truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, năm 1990, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Huế đã xây dựng Nhà bia tưởng niệm bà Hoàng Thị Loan tại vị trí nơi bà từng được an táng.

Công trình trở thành nơi tưởng niệm người mẹ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời là địa điểm để người dân và du khách đến thăm viếng khi tìm hiểu về các di tích gắn với gia đình Người tại Huế.

Không gian tưởng niệm giữa rừng thông núi Bân

Địa điểm di tích nằm giữa rừng thông trên triền phía Tây núi Bân. Không gian quanh năm vang tiếng gió qua những hàng thông tạo nên một khung cảnh yên tĩnh, phù hợp với chức năng tưởng niệm của di tích.

Ngày nay, địa điểm mai táng bà Hoàng Thị Loan đã trở thành nơi tưởng niệm, tham quan và thăm viếng của người dân cũng như du khách khi đến Huế. Cùng với các di tích khác gắn với gia đình Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Huế, nơi đây góp phần tái hiện những dấu mốc trong cuộc đời của gia đình Người và câu chuyện về bà Hoàng Thị Loan.

Di tích lưu niệm địa điểm mai táng bà Hoàng Thị Loan được Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là thành phố Huế, công nhận là di tích cấp tỉnh theo Quyết định số 2461/QĐ-UBND ngày 28/10/2008.

Thông tin nhanh

Địa điểm: Triền phía Tây núi Bân, phường An Cựu, thành phố Huế.