Chiều dài: 456,46 m
Quy mô: 13 nhịp, trong đó 2 nhịp giữa có thể quay
Khởi công: 2/9/1998
Khánh thành, đưa vào sử dụng: 29/3/2000
Vị trí: Nối đường Lê Duẩn với đường Phạm Văn Đồng
Nếu Cầu Rồng là hình ảnh hiện đại nổi bật của Đà Nẵng, thì Cầu Sông Hàn lại mang một ý nghĩa đặc biệt hơn trong lịch sử phát triển đô thị của thành phố. Đây là cây cầu quay đầu tiên tại Việt Nam do các kỹ sư trong nước thiết kế và thi công, đồng thời là công trình ghi dấu sự chung sức của Nhà nước và người dân Đà Nẵng trong những năm đầu thành phố bước vào thời kỳ phát triển mạnh mẽ.
Cây cầu không quá đồ sộ nếu đặt cạnh những cây cầu lớn khác của Việt Nam, nhưng cơ chế quay độc đáo cùng câu chuyện hình thành đã khiến Cầu Sông Hàn trở thành một biểu tượng khó thay thế của thành phố bên sông.
Từ những chuyến đò ngang đến cây cầu nối đôi bờ
Trước khi Cầu Sông Hàn xuất hiện, việc đi lại giữa hai bờ sông Hàn từng là một phần không nhỏ trong đời sống của người dân Đà Nẵng.
Trong nhiều thập kỷ, người dân phải qua sông bằng những chuyến đò ngang, sau đó là những chiếc phà máy nhỏ. Vào mùa mưa, khi nước sông dâng cao, dòng chảy mạnh và gió lớn, việc qua lại càng trở nên khó khăn và thiếu an toàn.
Điều đáng nói là tình trạng này diễn ra ngay tại khu vực trung tâm thành phố. Một bên sông là khu vực trung tâm Đà Nẵng, bên kia là vùng Hà Thân, nơi cuộc sống của người dân còn nhiều khó khăn.
Những câu ca dao lưu truyền trong ký ức người Đà Nẵng đã ghi lại hình ảnh hai bờ sông:
Đứng bên ni sông Hàn
Ngó bên tê Hà Thân nước xanh như tà lá.
Đứng bên tê Hà Thân
Ngó về Hàn phố xá nghênh ngang!
Bên cạnh hình ảnh dòng nước, vùng Hà Thân khi ấy còn là nơi sinh sống của những cộng đồng lao động nghèo, với những dãy nhà chồ tạm bợ dựng trên những cọc gỗ, những chiếc thuyền nhỏ neo bên dưới và cuộc sống gắn với nghề khuân vác, buôn bán, làm nông nghiệp hay đánh bắt ven sông.
Sự tương phản giữa hai bờ sông, một bên là khu phố trung tâm với ánh điện về đêm, một bên là những khu nhà chồ và cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, đã tồn tại trong một thời gian dài.
Sự ra đời của Cầu Sông Hàn đã từng bước thay đổi hoàn toàn diện mạo ấy.
Cây cầu của “Nhà nước và nhân dân cùng làm”
Cầu Sông Hàn được khởi công ngày 2/9/1998 và khánh thành, đưa vào sử dụng ngày 29/3/2000, đúng dịp kỷ niệm 25 năm ngày giải phóng thành phố Đà Nẵng.
Đây cũng là công trình được xây dựng theo phương thức “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Theo tư liệu được cung cấp, người dân Đà Nẵng đã đóng góp khoảng 30% kinh phí xây dựng cầu, một con số cho thấy sự tham gia rất lớn của cộng đồng vào một công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với thành phố.
Cầu được thiết kế và thi công bởi đội ngũ kỹ sư, công nhân trong nước. Với tốc độ xây dựng nhanh, công trình trở thành dấu mốc đáng nhớ trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng Đà Nẵng cuối thế kỷ XX.
Cầu dài 456,46 m, gồm 13 nhịp. Đặc biệt, hai nhịp giữa được thiết kế có khả năng quay theo chiều dọc dòng sông, tạo khoảng thông thoáng cho tàu thuyền có trọng tải lớn và cột buồm cao đi qua để tiếp cận các cảng nằm sâu hơn trong khu vực nội địa.
Chính cơ chế quay này đã tạo nên danh tiếng đặc biệt cho Cầu Sông Hàn.
Cây cầu quay đầu tiên của Việt Nam
Điểm độc đáo nhất của Cầu Sông Hàn là phần cầu giữa có thể xoay.
Khi vận hành, hai nhịp cầu ở giữa tách khỏi trục giao thông đường bộ và quay dọc theo dòng sông, tạo thành một hành lang rộng cho tàu thuyền đi qua. Sau khi tàu thuyền hoàn tất hành trình, cầu quay trở lại vị trí ban đầu để tiếp tục phục vụ giao thông đường bộ.
Cơ chế này biến Cầu Sông Hàn thành một công trình giao thông đặc biệt. Cây cầu không chỉ nối hai bờ sông mà còn có khả năng thay đổi cấu trúc để đáp ứng đồng thời nhu cầu giao thông đường bộ và đường thủy.
Trong lịch sử phát triển của Đà Nẵng, hình ảnh cây cầu từ từ xoay giữa đêm đã trở thành một ký ức rất đặc trưng. Cầu Sông Hàn vì thế không đơn thuần là một công trình hạ tầng mà còn trở thành một phần của đời sống đô thị và văn hóa địa phương.
Cây cầu làm thay đổi diện mạo phía Đông Đà Nẵng
Cầu Sông Hàn nối đoạn cuối đường Lê Duẩn ở phía Hải Châu với khu vực đầu đường Phạm Văn Đồng ở phía Sơn Trà.
Từ đây, tuyến đường tiếp tục kết nối với bãi biển Mỹ Khê, hệ thống đường ven biển và các khu vực phía Đông, phía Nam thành phố.
Sự xuất hiện của cây cầu đã tạo ra một bước chuyển lớn đối với khu vực phía Đông sông Hàn. Việc đi lại giữa hai bờ trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn, đồng thời mở ra điều kiện phát triển mới cho thương mại, dịch vụ, bất động sản và du lịch.
Theo tư liệu được cung cấp, trong những năm sau khi cầu được đưa vào sử dụng, nhiều khu dân cư được quy hoạch và chỉnh trang, đường sá được mở rộng, các công trình nhà ở, khách sạn, trường học, công sở và cơ sở dịch vụ lần lượt phát triển.
Không gian đô thị Đà Nẵng từ đó mở rộng mạnh về phía Đông và phía Nam.
Cầu Sông Hàn vì vậy không chỉ là một tuyến giao thông mới mà còn trở thành một trong những công trình góp phần thúc đẩy quá trình chuyển mình của Đà Nẵng từ một đô thị hai bờ sông thành một thành phố hướng biển.
Một biểu tượng văn hóa bên dòng sông Hàn
Cầu Sông Hàn có một vẻ đẹp khác với Cầu Rồng. Không có hình tượng rồng khổng lồ hay hệ thống trình diễn ánh sáng nổi bật, cây cầu gây ấn tượng bởi dáng cầu thanh nhã và vị trí đặc biệt giữa không gian sông nước.
Những trụ cầu vươn cao trên mặt sông, nổi bật giữa nền trời và phía sau là núi Sơn Trà. Hai tuyến đường ven sông Bạch Đằng ở phía Tây và Trần Hưng Đạo ở phía Đông tạo thành khung cảnh đô thị hoàn chỉnh, làm nổi bật hình ảnh cây cầu.
Cầu Sông Hàn cũng trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học, thơ ca và nhiếp ảnh. Trong nhiều năm, hình ảnh cây cầu đã xuất hiện trong những câu chuyện, bài viết và ký ức của người Đà Nẵng cũng như du khách từng đến thành phố.
Chiêm ngưỡng Cầu Sông Hàn quay
Theo thông tin được cung cấp, hiện nay Cầu Sông Hàn có lịch quay phục vụ du khách vào thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần, từ 23:00 đến 24:00.
Khoảng 15 phút trước khi cầu bắt đầu quay, lực lượng chức năng sẽ tạm thời chặn hai đầu cầu để đảm bảo an toàn và phục vụ quá trình vận hành.
Khi cầu bắt đầu quay, phần giữa của cầu xoay khoảng 90 độ theo chiều dọc dòng sông, tạo nên một trong những cảnh tượng đặc trưng của Đà Nẵng về đêm. Sau khi tàu thuyền đi qua, cầu trở lại vị trí ban đầu.
Trong thời gian cầu tạm đóng, các phương tiện có thể lựa chọn những tuyến cầu khác như Cầu Rồng hoặc Cầu Thuận Phước để di chuyển giữa hai bờ sông.
Những góc ngắm Cầu Sông Hàn
Đường Bạch Đằng: Đây là một trong những vị trí thuận lợi để quan sát cầu từ phía Tây sông Hàn. Các khu vực gần chân cầu và những không gian cao tầng ven sông cho tầm nhìn rộng.
Đường Trần Hưng Đạo: Phía Đông sông Hàn có không gian thoáng, thích hợp quan sát toàn bộ quá trình nhịp cầu xoay.
Du thuyền trên sông Hàn: Đây là cách đặc biệt để nhìn Cầu Sông Hàn từ mặt nước, nhất là khi phần cầu giữa bắt đầu tách và xoay theo dòng sông.
Cầu Sông Hàn, dấu mốc của Đà Nẵng hiện đại
Hơn một thế kỷ sau khi Đà Nẵng hình thành đô thị hiện đại, Cầu Sông Hàn đã tạo nên một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử phát triển thành phố.
Từ những chuyến đò ngang đầy bất tiện đến một cây cầu hiện đại có khả năng xoay giữa dòng sông, hành trình ấy phản ánh một phần câu chuyện Đà Nẵng chuyển mình.
Ngày nay, bên cạnh Cầu Rồng, Cầu Trần Thị Lý, Cầu Thuận Phước và những cây cầu mới, Cầu Sông Hàn vẫn giữ một vị trí rất riêng. Đó là cây cầu gắn với ký ức về một Đà Nẵng đang phát triển, với sự chung sức của người dân và chính quyền, đồng thời là công trình đã góp phần mở cánh cửa về phía Đông của thành phố.
Với du khách, khoảnh khắc cây cầu từ từ xoay giữa dòng sông trong đêm không chỉ là một màn trình diễn kỹ thuật. Đó còn là một phần câu chuyện về Đà Nẵng, thành phố bên sông Hàn và hành trình vươn mình ra biển.
