Nằm trên đường Yersin, giữa không gian xanh mát của Đà Lạt, Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt là một trong những công trình kiến trúc cổ nổi bật của thành phố. Công trình từng mang tên Lycée Yersin, được xây dựng trong thời kỳ người Pháp quy hoạch Đà Lạt thành một đô thị nghỉ dưỡng trên cao nguyên.
Với dãy nhà cong đặc trưng, tháp chuông vươn cao và những bức tường gạch đỏ phủ màu thời gian, ngôi trường trở thành một trong những hình ảnh kiến trúc quen thuộc của Đà Lạt. Nhưng giá trị của nơi đây không chỉ nằm ở kiến trúc.
Ít người biết rằng, vào năm 1946, chính ngôi trường này từng trở thành địa điểm diễn ra Hội nghị trù bị Đà Lạt, một sự kiện ngoại giao quan trọng trong thời điểm Việt Nam đứng trước những biến động đặc biệt của lịch sử.
Từ Lycée Yersin đến Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt
Công trình được khởi công vào năm 1927 dưới sự thiết kế và chỉ đạo của kiến trúc sư người Pháp Paul Moncet, hoàn thành vào năm 1935.
Ban đầu, trường được biết đến với tên Petit Lycée de Dalat, sau đó phát triển thành Grand Lycée de Dalat. Năm 1935, trường được đổi tên thành Lycée Yersin, nhằm vinh danh bác sĩ Alexandre Yersin, người có vai trò quan trọng trong quá trình khám phá cao nguyên Lang Biang và lịch sử hình thành Đà Lạt.
Trong thời kỳ đầu, trường chủ yếu phục vụ con em các gia đình người Pháp và một bộ phận gia đình người Việt có điều kiện.
Sau năm 1975, công trình được tiếp quản và trở thành cơ sở giáo dục của địa phương. Ngày 3/9/1976, Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt chính thức được thành lập tại đây, đảm nhiệm việc đào tạo giáo viên và cán bộ giáo dục cho Lâm Đồng và khu vực Tây Nguyên.
Năm 2001, quần thể kiến trúc của trường được công nhận là Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia, khẳng định giá trị đặc biệt của công trình trong hệ thống di sản kiến trúc của Đà Lạt.
Từ năm 2022, Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt được sáp nhập vào Trường Cao đẳng Đà Lạt. Khuôn viên tại đường Yersin tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hoạt động của nhà trường.
Kiến trúc đặc trưng giữa đồi thông Đà Lạt
Điểm gây ấn tượng đầu tiên khi đến Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt là dãy nhà chính với hình dáng cong mềm mại.
Tòa nhà được thiết kế theo hình vòng cung, kéo dài trên nền đồi và ôm lấy không gian sân trường. Đường cong đặc trưng này thường được liên tưởng đến hình ảnh một trang sách đang mở, phù hợp với ý nghĩa của một công trình giáo dục.
Dãy nhà chính gồm nhiều tầng, với những hành lang dài và các ô cửa vòm mang ảnh hưởng kiến trúc châu Âu. Tường gạch đỏ để trần tạo nên màu sắc đặc trưng, nổi bật giữa nền xanh của thông và cây cối.
Phần cuối dãy nhà là tháp chuông, một trong những điểm nhận diện nổi bật nhất của công trình. Tháp vươn cao trên nền trời Đà Lạt, tạo nên một bố cục kiến trúc rất riêng mà du khách khó tìm thấy ở những công trình khác trong thành phố.
Những mái dốc, tường gạch đỏ, cửa vòm, hành lang dài cùng cảnh quan đồi thông tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc châu Âu và địa hình cao nguyên.
Chính sự hòa quyện này khiến ngôi trường trở thành một trong những công trình kiến trúc được nhắc đến nhiều khi nói về Đà Lạt xưa.
Hội nghị Đà Lạt năm 1946 – dấu ấn lịch sử đặc biệt
Đằng sau vẻ yên bình của một ngôi trường cổ là một câu chuyện lịch sử đáng chú ý.
Đầu năm 1946, tình hình Việt Nam diễn biến phức tạp khi quân Pháp trở lại Đông Dương và xung đột ngày càng gia tăng. Sau Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946, Việt Nam và Pháp thống nhất tổ chức một hội nghị trù bị tại Đà Lạt nhằm chuẩn bị cho Hội nghị Fontainebleau tại Pháp.
Ngày 19/4/1946, Hội nghị trù bị Đà Lạt chính thức khai mạc tại Trường Lycée Yersin, nay là Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt.
Phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa gồm 13 thành viên, do Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Tường Tam đứng đầu và Đại tướng Võ Nguyên Giáp giữ vai trò Phó trưởng đoàn. Phái đoàn Pháp cũng gồm 13 thành viên.
Hội nghị tập trung thảo luận nhiều vấn đề liên quan đến quan hệ Việt Nam – Pháp, trong đó có những vấn đề đặc biệt nhạy cảm như đình chiến, tương lai chính trị của Việt Nam, quan hệ với Liên hiệp Pháp và vấn đề Nam Bộ.
Không khí các phiên đàm phán nhiều lúc rất căng thẳng.
Một trong những vấn đề được phía Việt Nam đặc biệt nhấn mạnh là việc thực hiện đình chiến tại Nam Bộ theo tinh thần Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3. Trong các cuộc tranh luận, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu phải tìm kiếm những biện pháp cụ thể để chấm dứt xung đột và tạo điều kiện cho đàm phán.
Những cuộc tranh luận tại Lycée Yersin khi ấy không chỉ là những cuộc họp ngoại giao thông thường. Đó là những cuộc thương lượng diễn ra trong một giai đoạn đặc biệt của lịch sử Việt Nam, khi vấn đề độc lập, chủ quyền và tương lai đất nước đang đứng trước những thử thách lớn.
Hội nghị Đà Lạt cuối cùng không đạt được tất cả mục tiêu mà phía Việt Nam mong muốn. Tuy nhiên, sự kiện vẫn giữ một vị trí đáng chú ý trong lịch sử ngoại giao Việt Nam giai đoạn đầu sau Cách mạng Tháng Tám.
Bởi vậy, khi bước qua khuôn viên ngôi trường hôm nay, du khách không chỉ đang đứng trước một công trình kiến trúc gần một thế kỷ tuổi mà còn đang đứng tại một địa điểm từng chứng kiến những cuộc tranh luận có liên quan trực tiếp đến vận mệnh đất nước.
Dấu chân của những nhân vật lịch sử
Hội nghị năm 1946 khiến Trường Lycée Yersin trở thành một địa điểm đặc biệt trong lịch sử Đà Lạt.
Trong những ngày diễn ra hội nghị, các thành viên của Phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã làm việc tại đây, trong đó có những nhân vật quan trọng như Nguyễn Tường Tam, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Xuân Hãn và Nguyễn Mạnh Tường.
Những cuộc họp diễn ra trong các căn phòng của ngôi trường khi ấy mang một ý nghĩa rất khác so với đời sống học đường thường ngày.
Đối với Đà Lạt, Hội nghị Đà Lạt năm 1946 cũng là một phần của lớp ký ức lịch sử thường ít được nhìn thấy phía sau những hình ảnh quen thuộc về thành phố du lịch.
Một công trình kiến trúc đã trở thành biểu tượng của Đà Lạt
Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt thường được nhắc đến cùng với Ga Đà Lạt như một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu của thành phố.
Điểm đặc biệt của ngôi trường nằm ở sự kết hợp giữa công trình nhân tạo và cảnh quan tự nhiên. Dãy nhà cong chạy theo địa hình, tháp chuông nổi bật giữa rừng thông, trong khi sân trường và những khoảng xanh tạo nên một không gian vừa cổ kính vừa thanh bình.
Qua gần một thế kỷ, màu gạch đỏ và những đường nét kiến trúc đặc trưng đã trở thành một phần ký ức thị giác của Đà Lạt.
Công trình cũng từng được Hiệp hội Kiến trúc sư Quốc tế giới thiệu trong danh sách những công trình kiến trúc tiêu biểu của thế kỷ XX. Dù trải qua nhiều lần tu bổ, ngôi trường vẫn giữ được những nét kiến trúc đặc trưng vốn có.
Điểm đến kiến trúc và lịch sử của Đà Lạt
Ngày nay, Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt không chỉ là một cơ sở giáo dục mà còn là một địa điểm mang giá trị kiến trúc và lịch sử.
Du khách đến đây có thể dành thời gian quan sát dãy nhà hình vòng cung, tháp chuông, những bức tường gạch đỏ và không gian xanh đặc trưng. Nhưng điều đáng nhớ hơn có lẽ nằm ở câu chuyện phía sau công trình.
Một ngôi trường được xây dựng để phục vụ giáo dục cách đây gần một thế kỷ đã chứng kiến nhiều giai đoạn thay đổi của Đà Lạt. Từ thời kỳ thuộc địa, những năm tháng chiến tranh cho đến quá trình phát triển của thành phố hiện đại, nơi đây vẫn tiếp tục tồn tại giữa cảnh quan đồi thông.
Đặc biệt, dấu ấn của Hội nghị Đà Lạt năm 1946 khiến công trình trở thành một địa điểm có chiều sâu lịch sử hiếm có. Kiến trúc kể câu chuyện về một Đà Lạt xưa, còn những sự kiện từng diễn ra bên trong lại mở ra một chương khác về lịch sử Việt Nam.
Vì vậy, trong hành trình khám phá Đà Lạt, Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt là điểm đến phù hợp với những ai muốn tìm hiểu thành phố qua kiến trúc, giáo dục và lịch sử, thay vì chỉ ngắm nhìn những cảnh đẹp quen thuộc.
Thông tin tham quan
Tên hiện nay: Trường Cao đẳng Đà Lạt
Tên cũ: Lycée Yersin / Grand Lycée de Dalat
Địa chỉ: 109 Yersin, Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.
Do đây vẫn là khuôn viên giáo dục, việc tham quan có thể được giới hạn tùy theo hoạt động giảng dạy, lịch thi và các sự kiện của nhà trường. Du khách nên kiểm tra thông tin mở cửa trước khi đến.
Travelin.vn khuyến khích du khách giữ gìn cảnh quan, trật tự và tôn trọng hoạt động giáo dục khi tham quan công trình.
