Căn cứ Phước Trà

Căn cứ Phước Trà, tọa lạc tại xã Phước Trà, thành phố Đà Nẵng, trước đây thuộc xã Sông Trà, huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam, là một di tích lịch sử quốc gia có ý nghĩa quan trọng. Nơi đây từng là căn cứ cuối cùng của Khu ủy Khu 5 trong giai đoạn 1973–1975, ghi dấu những sự kiện lịch sử quan trọng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Không chỉ là nơi đặt cơ quan lãnh đạo cách mạng Khu 5 trong những năm cuối của cuộc chiến, Căn cứ Phước Trà còn là minh chứng cho ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và truyền thống đấu tranh của quân và dân miền Trung, góp phần vào Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Lịch sử hình thành và quá trình xây dựng căn cứ

Tháng 12/1946, Trung ương Đảng quyết định thành lập Khu 5, ban đầu gồm các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Gia Lai và Kon Tum. Đến đầu năm 1955, Trung ương quyết định chuyển hai tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên về Liên khu 5, hình thành địa bàn chiến trường rộng lớn kéo dài từ vĩ tuyến 17 đến khu vực giáp Đông Nam Bộ. Trong suốt thời kỳ này, tình hình chiến sự diễn ra hết sức khó khăn và ác liệt.

Từ khi hình thành đến năm 1973, căn cứ đầu não kháng chiến của quân và dân Khu 5 đã trải qua tám lần di chuyển. Mỗi lần chuyển căn cứ đều gắn với những yêu cầu chiến lược và điều kiện chiến trường khác nhau, đồng thời ghi dấu quá trình bám trụ, xây dựng lực lượng và tổ chức lãnh đạo cuộc kháng chiến.

Đến cuối năm 1973, Khu ủy quyết định chuyển căn cứ về khu vực Phước Trà, thuộc địa bàn huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam theo tư liệu được cung cấp. Tại đây, cơ quan lãnh đạo Khu 5 tổ chức hoạt động và chuẩn bị cho Đại hội Đảng bộ Khu 5 lần thứ III.

Căn cứ Phước Trà trở thành đại bản doanh cuối cùng của Khu ủy Khu 5 trong giai đoạn cuối cuộc kháng chiến chống Mỹ. Từ địa điểm này, các chủ trương và quyết sách quan trọng được triển khai nhằm củng cố lực lượng, đẩy mạnh đấu tranh trên các chiến trường và chuẩn bị cho thời cơ giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Ông Nguyễn Nguyên Sa, cán bộ bảo tồn di tích Căn cứ Khu ủy Khu 5, cho biết căn cứ là biểu tượng của quyết tâm bảo vệ Đảng và duy trì vai trò lãnh đạo chiến lược trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ. Ông cũng nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử của Đại hội Đảng bộ Khu 5 lần thứ III đối với cuộc đấu tranh của quân và dân trong khu vực.

Dấu ấn lịch sử: Đại hội Đảng bộ Khu 5 lần thứ III năm 1973

Một trong những sự kiện tiêu biểu gắn liền với Căn cứ Phước Trà là Đại hội Đảng bộ Khu 5 lần thứ III năm 1973. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, góp phần xác định phương hướng và nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến.

Đại hội có sự tham dự của 264 đại biểu, đại diện cho khoảng 47.000 đảng viên từ các chiến trường và đơn vị địa phương. Đại hội đã bầu đồng chí Võ Chí Công làm Bí thư Khu ủy Khu 5, tiếp tục lãnh đạo phong trào cách mạng trong khu vực.

Tại Đại hội, các đại biểu quán triệt Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về đẩy mạnh hoạt động tiến công địch, chuẩn bị cho cuộc tổng tiến công và nổi dậy giải phóng hoàn toàn miền Nam Việt Nam.

Đại hội đồng thời đề ra những nhiệm vụ trọng tâm:

• Tiếp tục chấn chỉnh tư tưởng của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.
• Đẩy mạnh đấu tranh trên các mặt trận chính trị, quân sự, binh vận và ngoại giao.
• Kiên quyết đánh bại các kế hoạch bình định, lấn chiếm của đối phương.
• Thu hẹp vùng kiểm soát của đối phương, mở rộng vùng giải phóng và phát triển phong trào cách mạng tại những địa bàn còn bị kiểm soát.
• Củng cố và phát triển lực lượng về quân sự, chính trị, kinh tế, tạo điều kiện đưa cách mạng tiến lên.

Những nghị quyết được thông qua tại Đại hội trở thành cơ sở quan trọng để tổ chức các chiến dịch quân sự, tiêu diệt lực lượng đối phương và mở rộng vùng giải phóng từ Tây Nguyên đến đồng bằng. Qua đó, quân và dân Khu 5 từng bước tạo ra những điều kiện thuận lợi cho quá trình giải phóng các tỉnh trong khu vực.

Đại hội Đảng bộ Khu 5 lần thứ III vì vậy không chỉ mang ý nghĩa về tổ chức và lãnh đạo mà còn thể hiện quyết tâm chiến lược của lực lượng cách mạng trong giai đoạn quyết định của cuộc chiến.

Những câu chuyện từ di tích Căn cứ Phước Trà

Ngày nay, Căn cứ Phước Trà tiếp tục mang đến những bài học lịch sử sâu sắc cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ và khách tham quan.

Chiến sĩ Hồ Văn Hoàng, thuộc Trung đội Thông tin, Lữ đoàn Công binh 270, chia sẻ niềm vinh dự khi được đơn vị tạo điều kiện đến tham quan di tích. Qua những hiện vật và hình ảnh được lưu giữ tại căn cứ, anh hiểu rõ hơn những hy sinh mà các thế hệ đi trước đã trải qua, không chỉ bằng mồ hôi mà còn bằng cả xương máu.

Những câu chuyện và tư liệu tại di tích giúp người tham quan hình dung rõ hơn điều kiện hoạt động của cơ quan lãnh đạo cách mạng trong thời chiến, đồng thời cảm nhận những gian khổ mà quân và dân Khu 5 đã trải qua để bảo vệ căn cứ, duy trì hoạt động lãnh đạo và tổ chức đấu tranh.

Di tích sống về truyền thống cách mạng

Căn cứ Phước Trà hiện không chỉ là một di tích lịch sử quốc gia mà còn là địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Qua các giai đoạn đầu tư, trùng tu và tôn tạo, nhiều hạng mục quan trọng đã được xây dựng hoặc sửa chữa nhằm phục vụ công tác bảo tồn và giới thiệu lịch sử.

Các công trình tiêu biểu tại khu di tích gồm nhà trưng bày, hội trường Đại hội Đảng bộ Khu 5 lần thứ III, nhà làm việc của đồng chí Võ Chí Công và các bia kỷ niệm. Những hạng mục này góp phần lưu giữ, giới thiệu các hiện vật, hình ảnh và tư liệu liên quan đến giai đoạn hoạt động của Khu ủy Khu 5 tại Phước Trà.

Thượng tá Phạm Thanh Hải, Phó Chính ủy Lữ đoàn Công binh 270, cho biết đơn vị thường xuyên tổ chức cho cán bộ, chiến sĩ tham quan các địa chỉ đỏ và khu di tích lịch sử. Đây là hoạt động nhằm giáo dục truyền thống, phát huy phẩm chất của lực lượng vũ trang nhân dân và nâng cao ý thức trách nhiệm đối với nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Chiến sĩ Bùi Đỗ Huy Phúc, thuộc Đại đội 13, Tiểu đoàn 4, Lữ đoàn Công binh 270, chia sẻ rằng chuyến tham quan nhà làm việc của đồng chí Võ Chí Công để lại ấn tượng sâu sắc. Hình ảnh một nhà lãnh đạo cách mạng sống trong ngôi nhà đơn sơ, với những vật dụng giản dị, giúp anh hiểu hơn về lối sống và sự hy sinh của các thế hệ đi trước vì độc lập, tự do của đất nước.

Những trải nghiệm trực tiếp tại di tích khiến lịch sử trở nên gần gũi hơn, góp phần nuôi dưỡng lòng biết ơn, niềm tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống cách mạng trong thế hệ hôm nay.

Kết nối du lịch lịch sử với du lịch cộng đồng

Bên cạnh giá trị lịch sử, Căn cứ Phước Trà còn có tiềm năng trở thành điểm đến phục vụ du lịch văn hóa, giáo dục truyền thống và khám phá đời sống địa phương. Việc phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch có thể góp phần bảo tồn di sản, đồng thời tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế cho cộng đồng.

Để tăng cường kết nối giữa di tích và đời sống người dân, xã Phước Trà đã đầu tư xây dựng Làng Trà Va, định hướng phát triển du lịch cộng đồng dựa trên những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Ca Dong.

Tại đây, du khách dự kiến có thể tìm hiểu các nghề thủ công truyền thống như đan lát, làm sản phẩm từ mây tre và dệt thổ cẩm. Những hoạt động trải nghiệm văn hóa như đốt lửa trại, múa hát truyền thống và tìm hiểu sinh hoạt cộng đồng cũng góp phần giới thiệu nét đặc sắc trong đời sống của người dân địa phương.

Việc kết hợp tham quan Căn cứ Phước Trà với trải nghiệm văn hóa tại Làng Trà Va mở ra hướng phát triển du lịch kết hợp giữa lịch sử và cộng đồng. Mô hình này không chỉ giúp di tích đến gần hơn với du khách mà còn tạo điều kiện để người dân tham gia trực tiếp vào hoạt động bảo tồn, giới thiệu di sản và phát triển sinh kế.

Nếu được tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế và gắn với việc gìn giữ bản sắc văn hóa, du lịch lịch sử kết hợp du lịch cộng đồng có thể trở thành hướng đi góp phần phát triển bền vững cho địa phương.

Giá trị lịch sử và ý nghĩa đối với thế hệ hôm nay

Căn cứ Phước Trà là dấu tích quan trọng của quá trình lãnh đạo, tổ chức và chỉ đạo cuộc kháng chiến của Khu ủy Khu 5 trong những năm cuối trước ngày đất nước thống nhất. Những sự kiện gắn với căn cứ, đặc biệt là Đại hội Đảng bộ Khu 5 lần thứ III năm 1973, phản ánh vai trò của công tác lãnh đạo chiến lược trong giai đoạn quyết định của cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam.

Giá trị của di tích không chỉ nằm ở các công trình còn được bảo tồn mà còn ở những câu chuyện về con người, tinh thần vượt khó và sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Đây là nguồn tư liệu có ý nghĩa đối với nghiên cứu lịch sử, giáo dục truyền thống và hoạt động tham quan tìm hiểu di sản.

Trong định hướng phát triển hiện nay, bảo tồn Căn cứ Phước Trà cần được đặt song hành với việc giới thiệu lịch sử một cách có hệ thống, nâng cao chất lượng trải nghiệm tham quan và kết nối phù hợp với các giá trị văn hóa của cộng đồng địa phương. Qua đó, di tích tiếp tục phát huy vai trò là địa chỉ đỏ, góp phần lan tỏa thông điệp về hòa bình, độc lập, đoàn kết và trách nhiệm gìn giữ di sản cho các thế hệ mai sau.

Thông tin nhanh